Građani koji ovog ljeta putuju prema zemljama Evropske unije mogli bi se suočiti s dugim čekanjima na aerodromima i graničnim prijelazima zbog novog sistema granične kontrole koji je već izazvao velike probleme širom Evrope.
Evropski avioprijevoznici, aerodromi i strukovna udruženja upozorili su da novi sistem ulaska i izlaska iz Schengena (EES) uzrokuje ozbiljna zadržavanja putnika. Zbog toga su od Evropske komisije zatražili hitne mjere koje bi omogućile fleksibilniju primjenu sistema u periodima najvećih gužvi.
Prema njihovim navodima, na pojedinim aerodromima putnici na pasošku kontrolu čekaju i do pet sati, što dovodi do kašnjenja letova, propuštenih polazaka i dodatnog opterećenja za aerodromsko osoblje.
Novi sistem mijenja način prelaska granice
EES je digitalni sistem koji je u punoj primjeni od aprila 2026. godine i namijenjen je evidentiranju ulaska i izlaska državljana zemalja koje nisu članice Evropske unije prilikom kratkotrajnog boravka u Schengenu.
Umjesto dosadašnjeg pečatiranja pasoša, sistem elektronski evidentira podatke iz putne isprave, fotografiju lica, otiske prstiju te vrijeme i mjesto ulaska i izlaska iz Schengenskog prostora. Na taj način automatski se prati i koliko dana putnik boravi u Schengenu u okviru pravila od 90 dana boravka tokom perioda od 180 dana.
Gužve bi mogle pogoditi i građane BiH
Iako Bosna i Hercegovina nije članica Evropske unije, novi sistem direktno se odnosi i na građane BiH koji putuju u zemlje Schengena.
Osim na evropskim aerodromima, EES se primjenjuje i na vanjskim kopnenim granicama Schengena, što znači da bi duža čekanja mogla biti zabilježena i na graničnim prijelazima između Bosne i Hercegovine i Hrvatske.
Posebno se očekuju gužve tokom jula i augusta, kada je zbog godišnjih odmora znatno povećan broj putnika. Najveća zadržavanja moguća su vikendom, u vrijeme turističkih smjena i na najprometnijim graničnim prijelazima.
Građani BiH i dalje mogu putovati u zemlje Schengena bez vize za kraći boravak, ali bi trebali računati na duže kontrole, posebno prilikom prvog ulaska nakon uvođenja novog sistema. Zbog toga se preporučuje raniji dolazak na aerodrome i granične prijelaze, kao i provjera važenja putnih isprava prije polaska.
Evropska avioindustrija smatra da bi, ukoliko ne dođe do prilagođavanja primjene sistema u periodima najvećih gužvi, duga čekanja mogla obilježiti cijelu ljetnu sezonu putovanja.
