Direktne strane investicije u Bosnu i Hercegovinu u prvoj polovini ove godine iznosile su oko 780 miliona KM, što je pad u odnosu na isti period prošle godine, pokazuju podaci Centralne banke BiH. U prvoj polovini 2024. godine priliv DSI iznosio je 891 milion KM, što znači da je ove godine zabilježeno smanjenje od 111 miliona KM.
Najviše investicija stiglo je iz Hrvatske, u iznosu od 203 miliona KM, dok su slijedile Njemačka sa 174 miliona KM i Srbija sa 108 miliona KM. Iz Slovenije je investirano oko 85 miliona KM, Austrije 52 miliona KM, Italije 49 miliona KM, Mađarske 39 miliona KM, Luksemburga 34 miliona KM i Turske 27 miliona KM.
Podsjećamo, priliv DSI u BiH u 2024. godini iznosio je 1,76 milijardi KM, što je za 301,2 miliona KM manje nego 2023. godine kada su investicije dosegle 2,06 milijardi KM.
Iz kojih zemalja dolazi najviše investicija?
Prema geografskom rasporedu, najviše investicija dolazi iz Hrvatske (391,1 milion KM), Njemačke (255,3 miliona KM) i Slovenije (247,1 milion KM). Po djelatnostima, najveći dio investicija realizovan je u finansijskim uslužnim djelatnostima (503,8 miliona KM), trgovini na malo (219,8 miliona KM) i trgovini na veliko (205,1 milion KM).
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu u Istočnom Sarajevu, rekao je za Nezavisne novine da trend smanjenja stranih investicija nije karakterističan samo za BiH, već i za druge zemlje regije.
„Razloge za smanjenje DSI nalazimo u ekonomskoj stagnaciji ili padu aktivnosti u ključnim zemljama EU, koje su dominantni investitori na zapadnom Balkanu. Drugi razlog je pronalazak alternativnih destinacija izvan Evrope koje su konkurentnije po pitanju troškova proizvodnje. BiH, za razliku od Srbije, do sada nije privlačila značajniji iznos investicija, pa će se ovo smanjenje manje odraziti na privredni rast“, istakao je Mlinarević.
On je dodao da politika prema stranim direktnim investicijama treba biti usklađena sa željenom strukturnom transformacijom, stimulirajući dolazak investicija višeg nivoa dodane vrijednosti koje omogućuju održivo zapošljavanje, veće zarade i unapređenje konkurentnosti ekonomije. Posebno je naglasio važnost ulaganja u obrazovanje kako bi raspoloživost visokoobrazovane radne snage privukla investicije većeg tehnološkog nivoa.