Analize jasno pokazuju nepovoljan odnos broja radnika prema broju penzionera.
U samo deset godina broj penzionera u BiH povećan je za više od 100.000. Prema podacima koje su Nezavisne novine dobile iz Agencije za statistiku BiH, 2014. smo imali ukupno 640.560 korisnika penzija. Deset godina kasnije, u decembru 2024. godine, prema informacijama nadležnih entitetskih fondova, broj penzionera dostigao je oko 742.000. Adnan Smailbegović, predsjednik Udruge poslodavaca FBiH, ističe da je istraživao kakvo je stanje u našoj zemlji u odnosu na druge zemlje.
– Kod nas je odnos vrlo nepovoljan jer 1,15 radnika radi za jednog penzionera, odnosno 115 radnika na 100 penzionera – kaže Smailbegović.
– Prema podacima do kojih sam došao, jedino je u Rumuniji lošiji odnos i iznosi 1,09 radnika na jednog penzionera. Postoje zemlje koje imaju više od tri radnika na jednog penzionera, dok je europski prosjek 1,7 – objašnjava Smailbegović. Prema njegovim riječima, FBiH bi za dostizanje europskog prosjeka trebala između 200.000 i 220.000 novih radnika.
– Situacija je zaista zabrinjavajuća. U FBiH trenutno se dešava da imamo dva nova penzionera na jednog novog zaposlenog. Demografski trendovi takođe nam ne idu na ruku – dodaje Smailbegović.
Ekonomisti upozoravaju da rast broja penzionera ne prati rast zaposlenosti i ukupne ekonomske aktivnosti. Posebno je problem veliki broj ranije penzionisanih povlaštenih kategorija, gdje doprinosi nisu proporcionalno uplaćivani u odnosu na visinu kasnijih penzija.
– Mnoga radna mjesta u javnom sektoru nagrađena su enormno visokim penzijama za bh. standard, što predstavlja nepravedno opterećenje za sistem, nametnuto političkom voljom. Obični penzioneri koji su uredno plaćali doprinose ne smiju biti kažnjavani zbog nerealnih obaveza stvorenih radi kupovine glasova – kaže ekonomski analitičar Igor Gavran.