U Evropskoj uniji sve glasnije se raspravlja o promjeni pravila za članstvo, s idejom da se u narednoj deceniji broj članica poveća sa 27 na 30. Prema evropskim medijima, u ovaj „paket“ mogle bi ući Ukrajina, Moldavija i Crna Gora, ali bez prava glasa. To znači da se Bosna i Hercegovina u Briselu trenutno ni ne razmatra kao potencijalna članica.
Pravnik Milko Grmuša ističe da Bosna i Hercegovina nije interesantna EU zbog specifične situacije s OHR-om i PIC-om. „Nemoguće je, apsolutno nemoguće, a postoje i rezolucije Savjeta Evrope koje kažu da su PIC i visoki predstavnik nekompatibilni sa EU. U Evropi nemaju hrabrosti da riješe pitanje PIC-a i OHR-a i ne znaju kako da riješe taj paradoks.
Druga stvar je rasističko ponašanje prema Bošnjacima i Srbima. Bošnjacima nikad neće reći, ali plaše se muslimanske komponente, a kod Srba strahuju od uticaja Rusije preko Srbije. Samo se o tome radi“, kaže Grmuša, dodajući da iako predložena rješenja nisu idealna, nude neki oblik mogućeg pristupa EU.
Prijedlog za promjenu pravila članstva u EU je još u ranoj fazi i mora ga odobriti svih 27 postojećih država članica. Prema pisanju „Politica“, nove članice bi dobile prava članstva, ali bez prava glasa ili veta dok ne sprovedu ključne institucionalne reforme, poput uvođenja glasanja kvalifikovanom većinom u većini oblasti politike.
Anton Hofrajter, predsjedavajući Odbora za evropske poslove njemačkog Bundestaga, navodi da bi ovakav pristup osigurao funkcionalnost EU i spriječio blokiranje reformi od strane pojedinačnih članica. Takođe, predstavnici država zapadnog Balkana dali su signale da smatraju ovaj model konstruktivnim i održivim.
Grmuša dodaje da je problem kod proširenja stav ključnih zemalja poput Francuske i Njemačke, koje ne žele nove članice sa punopravnim pravom glasa. „Samo nisu imali hrabrosti da liberalnoj javnosti kažu da građani zemalja istočne Evrope i Balkana nisu jednaki i da ne smiju imati ista prava. To je osnovni cilj“, ističe Grmuša, naglašavajući da to ne abolira političke elite zemalja kandidata koje nisu sprovele potrebne reforme.
I pored sve češćih rasprava o promjeni pravila, u Evropi još uvijek prevladava mišljenje da nove članice ne bi trebale pristupiti EU dok se ne reformiše način funkcionisanja same Unije. Ovo predstavlja rizik, jer frustracije u državama kandidatima iz istočne Evrope i zapadnog Balkana rastu, posebno jer su brojne zemlje provele značajne unutrašnje reforme, ali nisu bliže članstvu ni nakon godina podnošenja zahtjeva.