Bosna i Hercegovina izgubila je više od trećine stanovništva, što je najveći demografski pad u Evropi. Uzroci su negativan prirodni priraštaj, starenje populacije, masovna iseljavanja i odgađanje roditeljstva. Stručnjaci upozoravaju da postojeće mjere nisu dovoljne te da bi nastavak ovih trendova mogao ozbiljno ugroziti ekonomski i društveni razvoj zemlje.
Prije rata, BiH je imala više od 4,3 miliona stanovnika, dok se danas procjenjuje da ih je manje od 2,9 miliona. Federacija BiH izgubila je gotovo milion stanovnika, a Republika Srpska više od pola miliona. Profesor demografije Stevo Pašalić navodi da broj stanovnika u RS-u više ne prelazi milion, dok analitičar Adnan Fehratbegović upozorava na prosječnu starost od oko 43 godine, što je nagli rast u odnosu na prijeratnih 30 godina.
Prema podacima Federalnog zavoda za statistiku, do 2050. godine gotovo 40 posto stanovništva Federacije moglo bi biti starije od 65 godina, dok bi se broj radno sposobnih ljudi mogao prepoloviti. Fehratbegović ističe da će starenje populacije i depopulacija dodatno opteretiti penzione fondove, zdravstveni i obrazovni sistem.
Profesor Pašalić podsjeća da u Republici Srpskoj negativan prirodni priraštaj traje više od dvadeset godina. Broj novorođenih iz godine u godinu opada, a žene danas rađaju tek polovinu djece potrebne za prostu reprodukciju. Starosna granica majčinstva pomjerila se na oko 34 godine, dok više od 80 posto žena mlađih od 25 godina nema djecu. Uz iseljavanje mladih, to dodatno produbljuje demografski pad.
Procjene pokazuju da je samo iz RS-a u posljednjoj deceniji otišlo više od 110 hiljada ljudi, dok je iz cijele zemlje iselilo nekoliko stotina hiljada. Iako postoje različite strategije i planovi, stručnjaci ističu da oni uglavnom ostaju neprimjenjeni u praksi.
Fehratbegović i Pašalić saglasni su da jednokratne novčane pomoći porodicama nisu rješenje. Neophodne su dugoročne mjere zasnovane na razvoju ekonomije, zapošljavanju mladih, reformi obrazovanja i depolitizaciji javnog sektora. Samo stabilno društvo u kojem mladi žele ostati može zaustaviti demografski pad i spriječiti da Bosna i Hercegovina postane zemlja staraca.