Atopijski dermatitis, poznat i kao atopijski ekcem ili neurodermatitis, najčešća je hronična upalna bolest kože koja pogađa bebe i djecu predškolskog uzrasta.
Zbog intenzivnog svraba, koji se javlja i danju i noću, bolest može značajno uticati ne samo na dijete, već i na cijelu porodicu. Radi se o dugotrajnoj kožnoj bolesti koja se manifestuje suhoćom kože, crvenilom (ekcemom) i jakim svrabom, uz periode pogoršanja i poboljšanja. Iako se može javiti i u odrasloj dobi, najčešće počinje između drugog i šestog mjeseca života.
Kod beba i male djece promjene se najčešće pojavljuju na obrazima, vlasištu, vratu i trupu, pri čemu je koža crvena i vlažna. Kod starije djece promjene se javljaju u pregibima laktova, koljena, vrata i zglobova, a koža postaje suha, zadebljana i sklona pucanju zbog stalnog češanja.
Atopijski dermatitis često se javlja zajedno s drugim alergijskim bolestima, poput astme, alergijskog rinitisa, konjunktivitisa ili alergija na hranu.
Simptomi i moguće komplikacije
Najčešći simptomi uključuju crvenilo, suhoću i svrbež kože. Kod beba se mogu pojaviti sitni mjehurići, kraste i ogrebotine od češanja. Suha koža gubi zaštitnu funkciju, postaje osjetljiva i sklonija iritacijama, dok intenzivan svrab može uzrokovati nesanicu i razdražljivost kod djece.
Zbog oštećene kožne barijere često dolazi do sekundarnih infekcija, pa su bakterijske, virusne ili gljivične infekcije česta komplikacija.
Faktori koji pogoršavaju dermatitis
- Suha koža – pogoršava se kupanjem u vrućoj vodi ili korištenjem sapuna i pjena.
- Odjeća i kozmetika – vuna, sintetička odjeća ili proizvodi s mirisima mogu izazvati reakciju.
- Toplina i znojenje – djeca s dermatitisom teško podnose vrućinu, a simptomi jačaju tokom fizičke aktivnosti ili u toplim prostorijama.
- Infekcije i alergeni – bakterije, virusi, grinje, prašina, polen i određene namirnice (mlijeko, jaja, orasi, riba ili soja) mogu izazvati reakciju.
Najbolje strategije za ublažavanje simptoma
Dijagnoza se postavlja na osnovu pregleda i anamneze, a u težim slučajevima pedijatar može preporučiti alergološko testiranje – kožne testove ili analize krvi kako bi se utvrdilo da li su alergeni povezani sa simptomima.
Iako atopijski dermatitis može biti iscrpljujuć za djecu i roditelje, uz pravilnu njegu kože, izbjegavanje okidača i redovne kontrole kod doktora, simptomi se mogu značajno ublažiti i poboljšati kvalitet života.