Bosna i Hercegovina bilježi višu inflaciju ove godine nego većina zemalja Evropske unije, pokazuju podaci Eurostata i Centralne banke BiH.
Prema procjenama Centralne banke, ukupna inflacija u trećem kvartalu iznosila je 4,3 posto, dok je temeljna bila 4,6 posto, što je za 1,3 posto više u odnosu na brze procjene iz juna. Razlog za ovakvu korekciju su snažan rast cijena hrane, ponovni rast cijena električne energije za domaćinstva te veći od očekivanog uticaj povećanja minimalne plate na ukupna primanja i cijene u većini sektora.
Podaci Eurostata pokazuju da su od zemalja EU višu ili jednaku inflaciju od BiH imale jedino Estonija (5,2 posto), Hrvatska i Slovačka (4,6 posto). Istovremeno, u evrozoni se u septembru očekuje godišnja inflacija od 2,2 posto, što je blagi rast u odnosu na dva posto iz avgusta.
Posmatrajući komponente inflacije u evrozoni, najveći rast bilježe usluge (3,2%), zatim hrana, alkohol i duhan (3%), dok industrijska roba bez energije ostaje stabilna na 0,8%. Energija je u blagom padu od -0,4%.
Ekonomisti dali mišljenje
U zemljama regiona, inflacija je u Srbiji iznosila 4,7 posto, u Crnoj Gori 4,6 posto, a u Sjevernoj Makedoniji 4,8 posto. Najniža je bila u Albaniji – svega 2,4 posto.
Profesor Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Istočnom Sarajevu, Predrag Mlinarević, objašnjava da bazična inflacija odražava makroekonomske specifičnosti, odnosno uticaj fiskalne politike i konkurencije na domaćem tržištu. Kako BiH nema monetarnu politiku koja može direktno uticati na inflaciju, rast plata i javnih rashoda glavni su faktori rasta troškova.
„Na nekonkurentnom tržištu to proizvodi veću bazičnu inflaciju. Jačanjem konkurencije omogućilo bi se njeno smanjenje, jer bi se spriječilo neopravdano povećanje cijena i rast ekstraprofita“, naglasio je Mlinarević.