Usvojen je Zakon o izmjenama i dopuni Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju Federacije BiH, čija se primjena počela primjenjivati od 1. januara 2026. godine. Ove izmjene utiču na visinu penzija i način njihovog budućeg usklađivanja, a najviše pažnje javnosti privlače konkretni iznosi koje penzioneri mogu očekivati u odnosu na godine staža i prosječnu platu tokom radnog vijeka.
Najznačajnije promjene odnose se na pravila koja definišu najnižu, zajamčenu i najvišu penziju, kao i na sistem rasta penzija u narednim godinama. Ipak, osnovni način obračuna penzije ostaje nepromijenjen.
Kolika penzija se može očekivati prema visini plate
Prema dostupnim obračunima, osoba koja je tokom 40 godina rada imala prosječnu platu od 1.500 KM može očekivati penziju u iznosu od 983 KM. Kod istog nivoa plate, penzija za 35 godina staža iznosi oko 860 KM, za 30 godina oko 737 KM, dok za 25 godina staža iznosi približno 614 KM. Sa 20 godina staža penzija iznosi oko 493 KM, a sa minimalnih 15 godina staža oko 368 KM.
Za osiguranike koji su tokom radnog vijeka ostvarivali prosječnu platu od 3.000 KM, iznosi penzija su znatno viši. Nakon 40 godina rada, penzija iznosi oko 1.973 KM, dok za 35 godina staža iznosi približno 1.726 KM. Sa 30 godina staža penzija je oko 1.479 KM, za 25 godina oko 1.233 KM, za 20 godina oko 987 KM, a za 15 godina staža oko 736 KM.
Najveći iznosi penzija odnose se na radnike sa prosječnom platom od 5.000 KM. U tom slučaju, nakon 40 godina staža penzija iznosi oko 3.275 KM. Sa 35 godina staža iznos je približno 2.866 KM, za 30 godina oko 2.456 KM, za 25 godina oko 2.047 KM, za 20 godina oko 1.645 KM, dok za 15 godina staža penzija iznosi oko 1.228 KM.
Šta se mijenja u usklađivanju penzija
Izmjenama zakona nije promijenjena formula obračuna penzija. One se i dalje računaju na osnovu godina staža i visine ostvarenih plata, odnosno ukupno prikupljenih bodova tokom radnog vijeka.
Promjena se odnosi na način praćenja rasta penzija u budućnosti. Prema novim pravilima, penzije će se ubuduće usklađivati kroz vrijednost općeg boda, koji prati rast prosječne bruto plate u Federaciji BiH. Time se uvodi jedinstven sistem rasta penzija, bez razlika između penzionera koji su pravo ostvarili u različitim godinama, a vrijednost penzije će biti direktno vezana za kretanje općeg boda.